Tôi mơ ước trong 20 năm tới, các nhà khoa học của Việt Nam sẽ được đạt được những thành tựu to lớn. Một trong những thành tựu mà tôi mong chờ nhất là sẽ có nhà khoa học Việt Nam nhận giải thưởng Nobel khoa học danh giá.

Tôi hi vọng điều này có thể trở thành hiện thực để qua đó góp phần tạo ra động lực, thúc đẩy nền khoa học Việt Nam phát triển lên một tầm cao mới.

Một nền khoa học yếu kém

Từ trước đến nay, trong các cuộc thi Olympic quốc tế, Việt Nam luôn giành được rất nhiều giải thưởng cao, được bạn bè quốc tế biết đến và nể phục.

Mới đây, trong bảng xếp hạng giáo dục toàn cầu của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) lại cho rằng Việt Nam hiện nay đã vượt nước Mỹ về lĩnh vực toán học. Điều đó phần nào thấy được tố chất thông minh của con người Việt Nam, cũng như sự tiến bộ của nền khoa học và giáo dục.

Tuy nhiên, trong lĩnh vực nghiên cứu cơ bản, các nhà khoa học Việt Nam vẫn chưa một lần chạm đến giải thưởng Nobel khoa học của thế giới. Có rất nhiều lý do để giấc mơ Nobel của người Việt chưa trở thành hiện thực, nhưng lý do chủ yếu là nền khoa học Việt Nam còn quá yếu kém, nguồn lực đầu tư cho khoa học chưa thật sự hiệu quả.

Có thể nói rằng Việt Nam hiện có một hệ thống cơ sở hạ tầng khá lớn về khoa học công nghệ, bao gồm các khu công nghệ cao, viện, trung tâm nghiên cứu, các cơ quan quản lý nhà nước về khoa học công nghệ từ trung ương đến địa phương.

Hằng năm Nhà nước đã chi một khoản kinh phí khá lớn để đầu tư cơ sở hạ tầng, triển khai các chương trình, dự án, đề tài nghiên cứu khoa học các cấp.

Tuy nhiên, hiệu quả nghiên cứu khoa học còn thấp, nhiều chương trình, dự án, đề tài các cấp chưa thể phát huy được tính ứng dụng vào thực tế đời sống sản xuất của người dân.

Đội ngũ cán bộ khoa học Việt Nam khá đông đảo với số giáo sư, tiến sĩ rất lớn. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, nhiều người tự đặt ra câu hỏi đội ngũ giáo sư, tiến sĩ này đang làm gì khi mà họ có quá ít công trình nghiên cứu mang tính đột phá, ít có bằng sáng chế, phát minh được đăng ký trên phạm vi toàn cầu?

Việc đào tạo, trọng dụng, đãi ngộ cán bộ khoa học còn nhiều bất cập, cơ chế quản lý chậm được đổi mới, nặng về tính thủ tục.

Chúng ta không thiếu những người tài giỏi, tâm huyết, sẵn sàng cống hiến cho đất nước.

Nhưng để những tài năng như GS Ngô Bảo Châu, GS Đàm Thanh Sơn và những thế hệ trẻ sau này trở thành niềm hi vọng cho nền khoa học nước nhà, trước hết chúng ta phải thay đổi cơ chế làm khoa học đã thành lối mòn bấy lâu nay.

Tôi kỳ vọng rằng trong 20 năm tới cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế - xã hội, tất cả những mặt trái và sự yếu kém của khoa học công nghệ trong giai đoạn hiện nay sẽ không còn nữa, mà thay vào đó là một nền tảng khoa học công nghệ đáp ứng các yêu cầu cơ bản của một nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Đó sẽ là nền tảng cho khoa học Việt Nam bắt kịp với trình độ của các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới, bắt đầu có những bước đột phá trong nghiên cứu cơ bản để mơ đến những giải Nobel danh giá.

Những giải pháp cần thiết

Thiết nghĩ rằng để Việt Nam có thể giành được giải thưởng Nobel trong 20 năm tới, chúng ta cần thực hiện những giải pháp cơ bản để tạo nền tảng cho khoa học phát triển vững chắc.

Thứ nhất, nhóm giải pháp cải thiện chính sách, đổi mới cơ chế tài chính và tạo cơ chế thông thoáng cho khoa học cơ bản phát triển.

Thực hiện cơ chế đặt hàng, đấu thầu trong nghiên cứu khoa học; cơ chế khoán kinh phí dựa vào kết quả nghiên cứu; khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả. 

Xây dựng cơ chế đặc thù trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước để thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học cơ bản theo hướng giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho tổ chức, cá nhân chủ trì.

Cơ chế, chính sách của Nhà nước vừa phải tạo ra động lực để quy tụ, khuyến khích đội ngũ nhà khoa học đầu ngành ở các lĩnh vực chuyên sâu, vừa tạo điều kiện để họ làm việc và sống được bằng nghiên cứu khoa học, chuyên tâm vào việc nghiên cứu, phát huy được tiềm lực và lòng đam mê nghề nghiệp.

Thứ hai, xây dựng một hệ thống nghiên cứu khoa học mạnh, đồng thời từng bước tạo dựng môi trường nghiên cứu khoa học tương đối ổn định.

Rà soát, sắp xếp lại các trung tâm, viện nghiên cứu, các cơ sở giáo dục đại học để xây dựng các trung tâm nghiên cứu hiện đại, làm hạt nhân cho việc đầu tư nghiên cứu, phát triển các nhiệm vụ khoa học cơ bản.

Trong điều kiện hệ thống nghiên cứu khoa học nước ta hiện nay quá hỗn tạp, hoạt động kém hiệu quả, nếu không làm quyết liệt vấn đề này thì chưa thể tạo ra một môi trường nghiên cứu khoa học đúng nghĩa.

Thứ ba, xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học vững mạnh, tập hợp được những nhà khoa học lớn, đã và đang có những xu hướng nghiên cứu có tính đột phá.

Việc cần làm ngay là phải xác định được hướng ưu tiên, huy động được cán bộ khoa học đầu đàn, những người có khả năng tạo ra bước đột phá trong nghiên cứu khoa học. Đó là lĩnh vực toán học mà người tiên phong là GS Ngô Bảo Châu, lĩnh vực vật lý với GS Đàm Thanh Sơn, lĩnh vực nghiên cứu và sản xuất vắcxin trong y học…

Bên cạnh đó, chúng ta cần có chương trình công khai tìm kiếm tài năng khoa học, kể cả những người trẻ có xu hướng nghiên cứu táo bạo và cả những người đã và đang có những phát minh, sáng chế mang lại giá trị lớn đối với khoa học và thực tiễn.

Cần quan tâm đến chất lượng của các trường đại học theo định hướng nghiên cứu cơ bản, vì đây chính là nơi đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực cho các ngành khoa học.

Thứ tư, đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu khoa học theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả.

Để tạo ra sự thành công cho một kế hoạch cụ thể, chúng ta cần có sự đầu tư tương xứng. Các quốc gia Mỹ, Đức, Nhật cũng như nhiều quốc gia khác đang rất thành công với các giải Nobel đã đổ vào lĩnh vực nghiên cứu khoa học một số kinh phí khổng lồ trong một thời gian dài.

Điều đó không có nghĩa rằng đầu tư thật nhiều tiền thì sẽ có giải Nobel, nhưng nếu được đầu tư có trọng tâm, trọng điểm thì chúng ta có quyền hy vọng vào một tương lai tươi sáng cho nền khoa học.

Trong chính sách đầu tư của Nhà nước, việc đầu tư vào con người là yêu cầu cơ bản, mang tính quyết định. Để xây dựng một viện nghiên cứu hay đầu tư hiện đại hóa cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu khoa học là một việc làm khó. Nhưng vấn đề này có thể được giải quyết trong một thời gian ngắn thông qua các chính sách đầu tư và huy động nguồn vốn vay.

Nhưng để đầu tư, xây dựng đội ngũ các nhà khoa học đầu ngành là một vấn đề khó khăn và lâu dài, đòi hỏi phải có sự đầu tư tương xứng và kiên trì.

Tin rằng với những điều kiện cần và đủ, trong một tương lai không xa các nhà khoa học Việt Nam sẽ mang đến những thành công bất ngờ cho nền khoa học nước nhà.

Thể lệ cuộc thi viết “Kỳ vọng Việt Nam 20 năm tới”

Báo Tuổi Trẻ phối hợp với Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam (VN) tổ chức cuộc thi viết “Kỳ vọng Việt Nam 20 năm tới”. 

Chủ đề chính của cuộc thi là những kỳ vọng về sự phát triển của VN, đồng thời phác họa bức tranh đất nước, con người VN trong 20 năm tới.

Cuộc thi dành cho bạn đọc từ 15-30 tuổi và bạn đọc trên 30 tuổi (ban tổ chức, ban giám khảo, cán bộ nhân viên báo Tuổi Trẻ và Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam không được tham gia cuộc thi).

Theo ban tổ chức, các bài dự thi phải được viết bằng tiếng Việt, thể loại văn xuôi, thể hiện hai nội dung: Những kỳ vọng hoặc phác họa bức tranh Việt Nam 20 năm tới (tối đa 500 chữ) và nêu những giải pháp để Việt Nam có thể đạt được như ước mơ và những kỳ vọng (tối đa 1.000 chữ).

Bài dự thi phải chưa từng được công bố, đăng tải trên báo đài hay đoạt giải các chương trình, cuộc thi.

Một tác giả có thể gửi tối đa ba tác phẩm dự thi. Dưới bút danh (nếu có) ghi rõ tên thật, tuổi, địa chỉ và số điện thoại liên lạc. Trong trường hợp đoạt giải, mỗi tác giả chỉ nhận được giải thưởng cao nhất.

Báo Tuổi Trẻ sơ loại bài viết đúng chủ đề và đúng yêu cầu của cuộc thi để đăng trong mục cuộc thi "Kỳ vọng Việt Nam 20 năm tới" trên Tuổi Trẻ Online.

Đồng thời, hằng tuần những bài viết hay sẽ được xuất bản trên nhật báo Tuổi Trẻ. Tác giả có bài viết được xuất bản trên nhật báo Tuổi Trẻ sẽ được trả nhuận bút.

Ban giám khảo chọn 10 tác phẩm hay nhất vào vòng chung khảo (gồm 5 tác phẩm của tác giả dự thi ở nhóm từ 15-30 tuổi và 5 tác phẩm ở nhóm người trên 30 tuổi).

Các tác giả có bài được chọn sẽ được tài trợ 3 triệu đồng làm báo cáo chi tiết trình bày trước ban giám khảo để tranh giải (số tiền này sẽ được gửi cho tác giả khi tác giả đến buổi báo cáo trước ban giám khảo).

Ban tổ chức sẽ tài trợ chi phí đi lại và khách sạn để tác giả đến trình bày báo cáo và nhận giải tại tòa soạn báo Tuổi Trẻ - 60A Hoàng Văn Thụ, phường 9, quận Phú Nhuận, TP.HCM.

Ban tổ chức sẽ trao 10 giải thưởng với tổng giá trị giải thưởng là 120.000.000 đồng, dành cho hai nhóm đối tượng tham gia phân theo độ tuổi, gồm nhóm từ 15-30 tuổi và nhóm trên 30 tuổi. Mỗi nhóm đối tượng sẽ có 5 giải thưởng. Trong đó, mỗi nhóm có:

- 1 giải nhất: 25.000.000 đồng

- 1 giải nhì: 15.000.000 đồng

- 1 giải ba: 10.000.000 đồng

- 2 giải khuyến khích: 5.000.000 đồng/giải

Ban tổ chức nhận bài dự thi từ ngày 18-5 đến 28-6-2015.

Bạn đọc gửi bài dự thi qua đường bưu điện đến báo Tuổi Trẻ - 60A Hoàng Văn Thụ, Q.Phú Nhuận, TP.HCM (ngoài bì thư ghi rõ tham gia cuộc thi viết “Kỳ vọng Việt Nam 20 năm tới”); hoặc gửi bằng thư điện tử đến địa chỉ nguyentran@tuoitre.com.vn.

Vòng chung khảo cuộc thi sẽ tổ chức vào ngày 11-7-2015.

Nguyễn Đình Phương (32 tuổi) - Theo tuoitre.vn

Số lần xem trang : :3723
Nhập ngày : 26-06-2015
Điều chỉnh lần cuối :

ĐỌC BÁO

Nhóm nghiên cứu sinh viên đưa thành công lợi khuẩn vào bánh mì (Báo Tuổi Trẻ 8/12/2018)(08-12-2018)

Đầu tư 4,5 triệu USD nghiên cứu giải mã gen người Việt (Báo Tuổi Trẻ 6/12/2018)(07-12-2018)

Cặp sinh đôi được chỉnh sửa DNA đầu tiên đã ra đời (Báo Dân Trí 27/11/2018)(27-11-2018)

Cả loài người có nguồn gốc từ… một cặp bố mẹ cách đây 200.000 năm? (Báo Dân Trí 26/11/2018)(26-11-2018)

Chắt chiu niềm đam mê khoa học (Báo Tuổi Trẻ 24/11/2018)(24-11-2018)

Nấm có thể được sử dụng tạo ra “điện sinh học” trong tương lai (Báo Dân Trí 10/11/2018)(19-11-2018)

12 kỹ năng "tối quan trọng" ở bạn trẻ mà nhà tuyển dụng mong muốn (Báo Dân Trí 4/11/2018)(19-11-2018)

Nỗi ám ảnh làng ung thư (Báo VnExpress 28/10/2018)(28-10-2018)

Cô và trò viết chữ đẹp như vẽ(18-10-2018)

Nghiên cứu mới về điều trị ung thư giành Giải Nobel Y học 2018 (Báo VnExpress 1/10/2018)(01-10-2018)

Đừng hi sinh du lịch và hệ sinh thái Đà Lạt(03-07-2018)

Lập bản đồ gen 3.000 vi khuẩn nguy hiểm (Báo Tuổi trẻ 6.6.2018)(06-06-2018)

Tìm hiểu về những loại thuốc làm thay đổi lịch sử nhân loại (Báo Dân Trí 16/6/2018)(17-03-2018)

Khoa học về vi sinh vật đang định nghĩa lại triết học: Con người là gì?(11-03-2018)

Phụ nữ làm khoa học: Nốt lặng sau những vinh quang (Báo Lao Động 8.3.2018)(09-03-2018)

“Bóng hồng” giải Kovalevskaia: Người đầu tiên triển khai thành công liệu pháp điều trị gen ở Việt Nam (Báo Dân Trí 8.3.2018)(09-03-2018)

Mỹ lần đầu cho phép điều chỉnh gen trị ung thư (Báo Tuổi trẻ ngày 31/8/2017)(01-09-2017)

Sinh vật nửa người, nửa thú: Thành tựu y học hay tai họa? (Báo Dân Trí ngày 22/8/2017)(23-08-2017)

Hơn 70.000 chết vì ung thư mỗi năm – hòa bình rồi mà ngỡ như chiến tranh(31-05-2017)

Gene kháng kháng sinh mới được phát hiện trong sữa (09-05-2017)

Trang liên kết

 

 

 

 

 

Chào bạn !
X

Xin mời bạn đặt câu hỏi !

Họ tên
 
Email /Fb/Điện thoại:

Nội dung:

Số xác nhận : một bốn không năm năm

Xem trả lời của bạn !